Zoals eerder gemeld gaat de vzw Regionale Radio\'s (RRV), dat een aantal onafhankelijke radio\'s groepeert, binnenkort klacht indienen bij de Europese Commissie (zie artikels van gisteren). Daarnaast heeft de vzw een open brief geschreven naar mediaminister Dirk Van Mechelen. Deze kan je hieronder terugvinden:

1) VOORWOORD OPEN BRIEF AAN MINISTER VAN MECHELEN

Geachte heer Minister,

In tegenstelling tot wat \'de oppositie\' voorstelt, benadrukken wij (en elke andere weldenkende radio) ten zeerste dat U, mijnheer de minister de enige juiste weg wenst te volgen (hopelijk slaagt u erin); namelijk een zéér snelle afwikkeling van dit dossier, dat hoe langer hoe meer dramatische gevolgen krijgt. De Lokale Radio\'s nog drie jaar langer in het ongewisse laten, is zeker en vast de definitieve doodsteek ! Daar hebt u groot gelijk in.

Wij treden volmondig uw stelling bij in het artikel op pagina 4 van de Burgerkrant en hopen dat u er daadwerkelijk in slaagt om de échte Lokale Radio’s merkelijk meer zendcomfort te garanderen dan de 100 W op vandaag ! Proficiat en dank daarvoor !

Dit impliceert evenwel niet dat wij volledig akkoord gaan met het voorliggende Beleidsvoorstel inzake particuliere radio in Vlaanderen
Dit voorstel dat op er op het eerste zicht erg goed uit ziet, vertoont evenwel een aantal dodelijke hiaten !

Wil aub rekening houden met het volgende:

bescherming van een welomschreven verzorgingsgebied voor de onafhankelijke Lokale/Regionale Radio\'s (op basis van socio-economische gegevens en . . . rekening houdend met kwalitatieve criteria!)

Om als zodanig een afdoende en economisch leefbaar ontvangstgebied te verzekeren !

M.a.w. een werkelijke comfortzone met een straal van 12 à 15 km !

+ een eventuele denkpiste: aangezien er bij de meeste ketenradio’s toch geen sprake meer is van (per decreet opgelegde) ontkoppelingen, geef ze per keten een enkele frequentie over heel Vlaanderen, dit kan bv in het provinciale radiosegment … en verdeel de overblijvende frequenties over de onafhankelijke écht lokale/regionale Radio\'s ~ zo krijgt u meer armslag …

Alleen zo biedt U voldoende overlevingskansen voor deze meer dan 20 jaar geleden gecreëerde privé-initiatieven. Maar die Provincieradio’s ? . . . Er is toch niemand vragende partij !
Noch de Radiosector, noch de luisteraar (!), noch de adverteerder !
Tenzij misschien de uitgeverslobby - - - die als zodanig nieuwe provinciale monopolies kan opbouwen (Provinciale TV + Provinciale Radio: wat wil je nog meer ...!) En met de vernieuwde sterkere lokale/regionale radio\'s, moet er helemaal geen bestaand monopolie meer extra doorbroken worden ! En ook de werkgelegenheid is ermee gebaat ! 100 sterke onafhankelijke regionale radio\'s met lokale/regionale werking stellen meer personeel tewerk dan 5 gecentraliseerde provincieradio\'s ! ...

Of misschien kan het toch nog beter? Een combinatie van beiden; maar dan wel mits voldoende beschermende maatregelen en de mogelijkheden om ons afdoende te wapenen en te verweren tegen een toenemende concurrentiedruk.
En niet zoals Vlaams parlementslid Marino Keulen donderdag in de mediacommissie verklaarde “Hun zendkomfort kan niet gegarandeerd worden, maar zal volgens de huidige technische berekeningen nooit slechter kunnen zijn dan vandaag ! … “

En mits een gelijke behandeling, zonder beperkingen, op alle vlakken !

Aanleiding tot de hierna volgende Open Brief, is de beleidsnota van Mediaminister Van Mechelen, waarin de minister een aantal hervormingen voorziet die volgens de vzw en haar beheerders regelrecht zullen leiden tot het faillissement van alle onafhankelijke radio’s in Vlaanderen.
Gevolgd door een fax die een beheerder van de vzw Regio-Radio-Vlaanderen ontving van een “insider die zonder enige twijfel met kennis van zaken spreekt” en waarmee wij enkele dagen nadien een vier uur durend onderhoud hadden; wij citeren:

“Ik wil niet negatief klinken, maar wél realistisch zijn: HET DEFINITIEF EINDE VAN DE PARTICULIERE ONAFHANKELIJKE RADIO’S IS NABIJ !!!”

“Het plan van minister Van Mechelen is moordend voor de nu nog bestaande onafhankelijke initiatieven, omdat het concurrentievervalsend is, oneerlijk en zelfs anti-liberaal. Er zit zelfs een verborgen agenda achter. Dit zijn zware en harde woorden, maar ik kan bewijzen dat ze juist zijn.

Vertrekpunt: de nu (nog) bestaande onafhankelijke radio’s zijn in de absolute minderheid. Het zou wel eens de bedoeling kunnen zijn jullie nog een tijdje te ‘dulden’ en jullie dan ook het overschotje van de ‘slechte’ frequenties toe te spelen. Vanzelf zullen jullie economisch doodbloeden … Wat wil je, dat is nu eenmaal het spel van de liberale vrije markt, en de ‘besten’ blijven in leven (de grootsten, de sterksten) !!!
Dat jullie alleen maar de kleine vermogens gekregen hebben en de andere de grote vermogens, moeten we er niet bij vertellen.
Wat kan de bedoeling zijn van de zg. ‘Stadsradio’s’ en zg. ‘Provinciale Radio’s’? Ik laat het u driemaal raden !
In de algemene beleidsnota Media is Van Mechelen bv. Tegen de monopoliepositie van de regionale TV’s; en wat doet hij nu: een nieuw monopolie instellen !
Nu voor de Provinciale Radio’s !! Kan het nog gekker ?”

Een faillissement dus van een heleboel, zoniet àlle bestaande onafhankelijke Lokale Radio’s.
Een nieuw sociaal drama ook, niet van die grootte van een Sabena, maar toch bieden deze Lokale Radio’s werkgelegenheid voor zeker een honderdtal families.
En wat met de vele investeringen – voor een radio loopt dit algauw in de miljoenen (bfr) – veelal gefinancierd met privé-kapitaal - - - weg, kwijt, verdwenen . . .
Want in de huidige economische situatie kunnen die investeringen zeker niet meer ten gelde gemaakt worden ! …

Nog socio-economische gevolgen ?
Minder omzet voor de platenmaatschappijen …
Minder omzet voor SABAM – maar dat is een hoofdstuk apart: Sabam heeft de Lokale Radio’s de voorbije 20 jaar toch al als melkkoe gebruikt en de kleine Lokale Radio’s in verhouding veel zwaarder belast dan de rijke BRT/VRT’s (nota bene met uw geld, beste collega-belastingbetaler)
Weer nieuwe klanten voor de RVA en het OCMW ?
En dan spreken we nog niet over de vele toeleveranciers van materiaal en apparatuur.
En op zijn minst een duizendtal vrijwillige medewerkers, verspreid over Vlaanderen, die hun jarenlange vrijwillige inzet zien verloederen en tenietgaan ! …
Het plan van Van Mechelen, als uitvloeisel van de jarenlang verdrukking van de Lokale Radio’s leidt dus ook tot een sociale verarming.

Deze inleiding behelst een aanvulling op de eigenlijke Open Brief in bijlage.
Wij danken u bij voorbaat om ook deze te lezen en er in ieders belang rekening mee te willen houden.

Met vriendelijke groeten,

Hoogachtend

Patrick Mariën
(Co-auteur Inleiding en Open brief)
Onder-Voorzitter vzw Regionale Radio’s Vlaanderen
Voorzitter vzw Radio Park Tel. 03/652.04.80
Oude Baan 27 Fax 03/652.05.28
2930 Brasschaat mail to: patrick@radiopark.be

2) OPEN BRIEF AAN DE HEER MINISTER DIRK VAN MECHELEN BEVOEGD VOOR MEDIA

Mijnheer de minister, we hebben even moeten slikken toen we uw beleidsnota inzake particuliere radio in Vlaanderen lazen. We hebben hem tot driemaal toe herlezen, driemaal geslikt, maar uw ‘kunstwerk’ nog steeds niet begrepen. Het is daarom dat we even tijd nodig hadden om te reageren.

We gaan uit van de veronderstelling dat u een minister van liberale strekking bent en dat u dus de radiomarkt wil opengooien en het privaat initiatief alle kansen wil geven. Sorry, mijnheer de minister, we begrijpen u niet, want na onze derde lezing zijn we tot de slotsom moeten komen dat u zich hiermee antiliberaal en monopolistisch opstelt en bovendien intellectueel oneerlijk, dus concurrentievervalsend optreedt met uw nota.

Laat ons, voor de goede orde, even teruggaan in de tijd.
Om uw ‘radiokathedraal’ in Vlaanderen op te bouwen bent u begonnen met de spits, de toren van de kerk. Voorwaar een gedurfd initiatief. Een goed bouwmeester zou het anders doen! Maar ja, u bent geen bouwheer, maar politicus.

In september van vorig jaar werden de twee landelijke radio-initiatieven boven de doopvont gehouden. Prachtig! Eindelijk werd het radiomonopolie van de openbare omroep doorbroken. Aan het epistel, dat begonnen was in 1999 met het opstellen van uw beleidsnota Media van de nieuwe Vlaamse regering, werd eindelijk gestalte gegeven. Eindelijk had het liberalisme gezegevierd ! Prachtig ! Eindelijk had die ondeugende VRT met zijn Radio 1, Radio 2, Radio Donna (=regionale radio?), Studio Brussel en zijn Klara er op slag twee geduchte concurrenten bij. Volgens u was het de bedoeling dat de twee landelijke radio’s “zowel voor de adverteerder als de luisteraar een verrijking zullen zijn wegens hun kwaliteit en aantrekkelijkheid van de programmering”. Dat hopen we dan maar ! Goed, we hebben dus ‘liberalisering’, maar hebben we ook “eerlijke concurrentie”?
U beloofde toch de VRT reclamearm te maken; maar . . . we hebben nog nooit zoveel reclame gehoord op de verschillende VRT-netten als tegenwoordig!!
Mijnheer de minister, u bent die twee brave landelijke private radio’s voor de aap aan het houden. Of zien we dat nu echt verkeerd? Het ‘zeggen’ in de politiek is één, maar het ‘doen’ is blijkbaar andere koek. Of is mijnheer De Graeve stout geweest? Het minste wat we durven zeggen, is dat u niet eerlijk bent tegenover die private radiomakers.

Trouwens, was u ondertussen reeds vergeten dat er al langer dan van 2001 landelijke radio bestaat in Vlaanderen? Dat had uw voorganger reeds uitgevonden. Toen hij in 1998 de toelating gaf aan de lokale radio’s om aan ketenvorming te doen, ontstonden geleidelijk aan Radio Contact, Contact2, TOPradio, Mango, C-Dance, FM-Limburg en Nostalgie.
U schrijft het zelf: “kenmerkend voor deze ketenvorming zijn de hoofdzakelijke nationale en regionale uitzendingen, soms ten koste van de lokale werking en lokale programma’s. Dat is inderdaad juist, we hadden reeds nationale en regionale zenders, maar dat was u politiek even vergeten en wilt u dat naar de toekomst toe opnieuw ‘politiek vergeten’?

Uit uw nota hebben wij begrepen dat u wilt verder werken aan uw ‘meesterwerk’. Nu wilt u onder die toren het middenschip van uw kathedraal neerzetten. In de frequentieband 102.5 tot 104.8 Mhz wilt u vijf regionale initiatieven plaatsen ! Dat is nu eens een goed idee waar niemand om vraagt ! (of zijn er hiervoor enkele lobbyisten aan het werk?)
Inderdaad, het monopolie van de VRT met zijn regionale Radio 2 moet nog eens doorbroken worden, maar u bent vergeten dat het reeds doorbroken is ! U bent bezig met open deuren opnieuw open te stampen!

Kom, laten we het positief bekijken: u vervangt het monopolie van de VRT door 5 monopolies in de 5 provincies ! Dat is nu eens mooi liberalisme ! Dat is eerlijk ! (sic)
Tussen haakjes, had u ook niet beloofd om ook Radio 2 reclamearm te maken? Wij hebben op heden nog nooit zoveel reclame gehoord op Radio 2. Juist, luister naar mijn woorden, maar kijk niet naar mijn daden, zei een bekend politicus. (en hij kon het weten)

Nog een klein vraagje, mijnheer de minister, mogen de vijf provinciale radio’s aan ketenvorming doen? M.a.w. moeten er 5 zelfstandige monopolies ontstaan of mogen ze samensmelten tot één monopolie oftewel een nieuwe landelijke radio ? Wie krijgt het geschenkje ? Of wilt u nu liever aan elke nu bestaande keten een provincie geven? Dat is eerlijker en niet-concurrentievervalsend ! Proficiat !
Nog een bedenking: zouden die provinciale radio’s misschien geen doodgeboren kinderen kunnen zijn zoals de regionale TV’s nu reeds zijn, die voortdurend naar overheidssteun hengelen ? Of is het de bedoeling die provinciale radio’s aan de regionale televisies te linken, waardoor regionale TV plotseling opnieuw een stukje aantrekkelijker wordt ! (voor wie?)
Maar dat is toch mediaconcentratie van de bovenste plank en daar bent u, dachten wij toch, radicaal tégen ! Dat is toch teveel van het goede ! Boze tongen beweren dat die provinciale radio’s er enkel komen op vraag van de krantenuitgevers.
Dat is dus platte commercie waar niemand in de radiowereld om vraagt; dat hebt u op 14 mei in de hoorzitting in het Vlaams Parlement toch duidelijk moeten horen.

Ondertussen bent u uit het oog verloren dat Vlaanderen maar een kazuifel groot is en waar de ene gemeente tegen de andere plakt.
Maar ja, we kunnen die sukkelaars van een honderdtal nog échte lokale, onafhankelijke radio’s toch niet in koelen bloede vermoorden. Nee, zo bent u niet !
En bovendien moet u toch nog een fundament onder uw kathedraal zetten of anders stuikt “het gediversifieerd, pluriform, toegankelijk en de eigen culturele eigenheid van het medialandschap” in elkaar. Dus – letterlijk - “in de grond” zitten we goed !
Maar – in de grond – aan de rand van het failliet van de lokale radio’s willen we niet zitten !
U wilt ons toch niet levend begraven ?! Is dat niet in strijd met de mensenrechten ?! Is dat niet in strijd met het liberale beginsel ?! Of wilt u ons economisch laten doodbloeden ?
Neen, dat geloven we niet.
Uw woorden: “… ze hebben bewezen in het medialandschap een plaats te hebben en aan een luisterbehoefte te voldoen”. Dat zijn mooie woorden, maar wat krijgen we ?
De frequentieband 104.9 tot 107.9 ! Maar dat is nog minder dan wat we nu al hebben ! En daar is geen enkele Lokale Radio gelukkig mee, omdat er een aantal vergiftigde frequenties bijzitten, vraag maar eens aan bijvoorbeeld Radio Kortrijk of Radio Park-Brasschaat . . .
En hoe komt het dat de Lokale Radio’s al jaaren smeken om een nieuw frequentieplan om hun bereik eindelijk eens te optimaliseren, en dat er jaar na jaar beloofd wordt “jaja, jullie zitten teveel op elkaar gepropt, volgend jaar komt het er, nu kunnen we er nog niets aan doen, er is geen ruimte op de band, …”
En opeens komen er dan toch 60 frequenties vrij voor de nieuwe zogenaamd landelijke commerciële zenders - - - begrijpen wij begrijpen kan ! (lobbywerk?!)

En waarom voorziet u in de frequentieband voor de zogenaamd provinciale en stadsradio’s 102.5 tot 104.8 een ruimte van 2.3 Mhz voor 60 frequenties en in de frequentieband tussen 104.8 en 107.9 slechts een ruimte van 3.1 Mhz voor maar liefst 220 tot 240 frequenties ?!
Een eenvoudig rekensommetje leert ons dat het in de nieuwe (provinciale) monopoliepositie (van de krantenuitgevers?) aantrekkelijk toeven zal zijn en dat de krappe band voor de échte lokale radio’s best vergelijkbaar zal zijn met de Antwerpse of Brusselse ring op het spitsuur.
En die brave Lokale Radio’s moeten zich dan ook nog in dit drukke verkeer wagen met hun kleine langzame elektrische wagentjes ?

We mogen maar een beperkt aantal watt uitzenden en twee straten verder worden we al niet meer ontvangen !
Of gaat u uit, mijnheer de minister, van de veronderstelling uit dat die lokale radio’s, dat dat in feite maar voor de buurtwerking is, en dat is goed voor de bakker of de beenhouwer-adverteerder op de hoek van de straat.
Jaja, dat is eerlijk en niet-concurrentievervalsend ! Bedankt !
En hoe zat het nu ook weer met Uw mooie woorden: “… ze hebben bewezen in het medialandschap een plaats te hebben en aan een luisterbehoefte te voldoen”.

Waarom, denkt U, mijnheer de minister, dat het niet goed gaat met de particuliere radio’s ?
Omdat de lokale radio’s reeds jaaaren een nieuw frequentieplan beloofd werd, dat telkens opnieuw verlegd wordt – laat ons duidelijk zijn: wij werpen u niet de eerste steen, u had voorgangers - een jammerlijke uitsstel dat ons telkens opnieuw in het ongewisse laat.
U vermoordt ons ! Langzaam, maar zeker ! Niettegenstaande uw eventuele goede bedoelingen ! Het afbraakproces dat door uw voorgangers in gang gezet werd zorgt ervoor dat Vlaanderen er een nieuwe bedreigde diersoort bij krijgt !
Hoe verwacht u dat een dergelijke onzekere situatie de échte Lokale/Regionale Radio’s aanzet tot promotionele en andere investeringen als zij jaar in jaar uit geconfronteerd worden met de stelling dat er volgend jaar een nieuw frequentieplan komt.
Een dom voorbeeld: nieuwe stickers, vlaggen of spandoeken … nee, we zullen wel wachten tot volgend jaar, als de nieuwe frequenties gekend zijn ! . . .
En dit duurt nu al jaaaren zo!

Zo komt het dus ook dat de Lokale Radio’s minder en minder in het straatbeeld te zien zijn !
En ondertussen kreeg de VRT ook alle kansen om barnum-reclamecampagnes op touw te zetten, … mèt overheidssteun en mét de budgetten die zij voor de neus van de arme Lokale en regionale radio’s kunnen wegsnoepen !
Er zijn dus nu al die beide landelijke commerciële radio’s, en dan voorziet u daarenboven ook nog provinciale radio’s . . .?
U ontneemt ons ook alle verdere promotionele mogelijkheden en dus groeikansen !
Je reinste broodroof !

Omdat het ons nu toegewezen “territorium” te klein is om echt te kunnen (over)leven, omdat ons zendcomfort te klein is, en omdat de adverteerders afhaken om bovenvermelde redenen.
En omdat u ons daarenboven ook nog opsolfert met nog meer extra concurrentie, en nog minder promotionele mogelijkheden . . . en u ontneemt ons alle verweer !
Dat zou u als mediaspecialist toch moeten weten en begrijpen.

En wat met de tewerkstelling ? Zo zijn er voorbeelden van goed functionerende Lokale Radio’s die in betere tijden 5 of meer personeelsleden in vast dienstverband hadden . . .
En zelfs nu, na de jarenlange boycot, zorgt elke normaal functionerende Lokale Radio toch voor het inkomen van minstens twee personen ? En hoeveel leveranciers betrekken er hun inkomen van de huidig resterende onafhankelijke Lokale Radio’s ?
En hoeveel vrijwilligers zetten zich dagelijks gemotiveerd in voor de goede werking van hun Radio ?
U als sociaal-democraat, als Liberaal minister, zal toch zeker niet willen toegeven aan de huidige monopolistische lobby ?

En globalisering is niet altijd goed, mijnheer de minister. Denk aan de wijze uitspraken uit de reclamesector “Think Global ~ Act Local !” of “het is niet Delhaize-De Leeuw die producten verkoopt, maar wel de Super-Delhaize in Brasschaat, of de AD-Delhaize in Tienen!” of nog “het is niet Mercedes-Belgie dat auto’s verkoopt, maar wel Garage Vriesdonk in Brasschaat of Garage Woestijn in Kortrijk !”
Centraliseren was, en is bij sommige laatbloeiers nog steeds een modetrend, doch neem een voorbeeld aan de KB, een totaal andere sector: enkele jaren geleden was er bij de KB in toenemende mate een grote centralisatie aan de gang !
En nu, is decentraliseren de boodschap. Zij hebben reeds gemerkt dat hun serviceverlening hieronder te lijden had en dat zij dicht bij hun klanten moeten staan

U jaagt de reclamesector (de consument dus!) op kosten, mijnheer de Minister !
U ontneemt de Lokale Adverteerder de mogelijkheden tot een alternatief op de geldverslindende en papierversmossende folders en Huis-aan-Huis-Bladen (vindt uw regeringspartner dit misschien leuk?)
Door het toenemen van de versnippering, en het grote aanbod van radio’s dat u creëert, gaat de kostprijs per duizend contacten gevoelig stijgen, … en een spot op provinciale radio’s gaat ook heelwat duurder zijn dan een spot op de eigen Lokale zender !
En door al die extra verwarring die zo geschapen wordt, drijft u de reclamesector dan niet nog verder in de armen van de VRT, want dat is toch de gemakkelijkste oplossing !

Geef ons de kans, en uiteraard de financiële mogelijkheden, mijnheer de Minister, om ons te kunnen verdedigen en degelijk weerwerk te bieden tegen de nationale omroepen !

Mijnheer de minister, laat ons nu even constructief zijn. Zoals u willen wij ook een open, gediversifieerd, pluriform en toegankelijk radiolandschap dat leeft van de vrije concurrentie.
Wij hebben een constructief plan opgemaakt dat we samen met u en de andere partners willen bespreken.
Voor de èchte Lokale Radio’s die het ernstig menen en die reeds meer dan 20 jaar lang blijk gegeven hebben van een goed economisch doorzicht (anders zouden zij het tot vandaag niet volgehouden hebben) – die dus de eigenlijke basis voor uw bouwwerk zijn – dient u uit te gaan van het principe ‘verzorgingsgebied’ voor de effectief te bestrijken comfortzone van elke onafhankelijke lokale radio, om daadwerkelijk economisch leefbaar te zijn;
gezond liberalisme dus.
Of zijn het de ex-collega’s die toegetreden zijn tot een netwerk, die blijk gegeven hebben van dat goede economisch inzicht; en zijn wij die de voorbije 20 jaar het oorspronkelijke decreet moeizaam hebben nageleefd, de dommeriken, sukkelaars die mogen opgeofferd worden ?
Nee toch !
Laat ons ernstig overleg plegen. Door samenspraak komen we zeker tot een prachtig liberaal Vlaams radiolandschap.

Met hoopvolle Radio-groeten,

Patrick Mariën
Ondervoorzitter vzw Regionale Radio’s Vlaanderen
Voorzitter vzw Radio Park Brasschaat