18
jul 2003
FINANCIERING VAN DE VRT, HOE ZIT DAT NU?
Inkomsten uit radioreclame onder verwachting door de economische crisis
De financiering van de VRT is regelmatig voorwerp van discussie. De openbare omroep kan namelijk rekenen op een dotatie van de Vlaamse Gemeenschap, bovendien worden bepaalde kosten overgenomen door die gemeenschap. Het is de VRT echter ook toegestaan om inkomsten te verwerven uit reclame en dat zorgt al voor controverse. De omroep kon ook jarenlang rekenen op bescherming van hun monopoliepositie in het frequentiebeleid. Daardoor kwam de commerciële radiosector slechts moeizaam tot stand. Het ontstaan van 'vrije radio's' (in 1979) leek daarin aanvankelijk enige verandering te zullen brengen. Vanaf de eerste legalisatie van de lokale radio (in 1983) bleven de geboden mogelijkheden op degelijk weerwerk echter beperkt. Het ontstaan van landelijke radio's (in 2001) bracht al evenmin grote verandering. Het commerciële radiobeleid in Vlaanderen werd daardoor geregeld hoofdthema in hevige discussies in de radiosector. Met het nieuwe frequentieplan lijkt er nu eindelijk verandering te komen in dat beleid. Al blijft het voorlopig nog wachten op wat de nieuwe mogelijkheden zullen inhouden. Discussie kan echter enkel zinvol zijn als ze gebeurt op basis van juiste feiten. Voor de financiering van de VRT is dat alleszins mogelijk, ze is namelijk concreet vastgelegd in een decreet van de Vlaamse regering.
BEHEERSCONTRACT 2002-2006
Op 7 juni 2001 werd tussen de VRT en minister Dirk Van Mechelen namens de Vlaamse Gemeenschap een beheerscontract opgesteld. De VRT kan daardoor vanaf 2002 rekenen op een basisenveloppe van 229.326.000 euro per jaar. Deze enveloppe wordt jaarlijks verhoogd met 4%, en loopt daardoor op tot 268.279.000 euro in 2006. Die verhoging gebeurt echter enkel als de VRT zelf 37.184.000 euro uit radioreclame verwerft en nog eens 8.676.000 euro uit logovermeldingen op TV. Bovendien is de jaarlijkse basisenveloppe opgesplitst in een vast bedrag voor kapitaalsfinanciering en het (verhoogde) saldo voor de werkingskosten. De jaarlijkse kapitaalsinbreng bedraagt 24.789.000 euro en dient als steun in de snelle technologische evolutie of voor operationele efficiëntie. Er werd namelijk overeengekomen dat de VRT een verantwoorde keuze moet kunnen maken tussen aanschaf, financiële of operationele leasing van investeringsgoederen. Het saldo van de enveloppe voor de financiering van de werkingskosten loopt op van 204.537.000 euro in 2002 tot 243.490.000 in 2006. Behalve deze bedragen voor de media zijn er nog drie andere bedragen voorzien in de totale financiering. Er is er een gemiddeld bedrag van zo'n 3.400.000 euro voor het Vlaams Omroeporkest en Kamerkoor. Jaarlijks wordt ook een vast bedrag van 19.212.000 euro besteed aan het Statutair Pensioenfonds. Tenslotte is er de financiering van Innovatieve Projecten e-VRT: het jaarlijkse bedrag varieert hier tussen een minimum van 7.982.000 euro in 2003 en een maximum van 14.130.000 euro in 2005.
VERMINDERING RADIORECLAME EN LOGOVERMELDINGEN OP TV
Het beheerscontract gaat er van uit dat de introductie van landelijke commerciële radiostations, en andere commerciële audiovisuele initiatieven, de reclamedruk op de openbare omroep zal verminderen. Deze inkomsten worden ook beperkt tot 40.900.000 euro omzet uit radioreclame op Radio 1, Radio 2, Donna en Studio Brussel. Voor Radio 1 werd afgesproken om de reclameblokken om 7.30u en 8.30u te schrappen, Klara blijft reclamevrij. Ook de inkomsten uit logovermeldingen werden beperkt tot maximaal zo'n 8.700.000 euro. Beide verkopen worden op aparte rekeningen geboekt en krijgen financieel nazicht. Indien er toch meer inkomsten zouden zijn dan toegestaan, dan dient het overschot binnen de dertig dagen ter goedkeuring voorgelegd te worden aan de minister voor media en die van financiën en begroting. Het bedrag wordt dan aangewend of doorgestort.
KNIPPERLICHTPROCEDURE
De VRT heeft dus de verplichting om minstens 37.184.000 euro uit radioreclame te verwerven om een de jaarlijkse verhoging van 4% te verwerven in de basisenveloppe. Er is echter ook een knipperlichtprocedure voorzien voor het geval dit niet zou gehaald worden. Deze procedure treedt in werking als de VRT aangeeft aan de Vlaamse Gemeenschap dat de inkomsten uit radioreclame onder het afgesproken niveau zouden dalen. Het maximum bedrag wordt dan gegarandeerd voor een periode van 12 maanden, dit vanaf de maand volgend op de formele melding aan de bevoegde minister. Voor die periode van 12 maanden dient de VRT een afrekening voor te leggen. Binnen de 60 dagen wordt vervolgens het verschil tussen de 37.184.000 euro en het netto bedrag aan inkomsten uit radioreclame bijbetaald aan de VRT. Beide partijen dienen echter binnen de 6 maanden na dergelijke formele melding een oplossing te vinden voor het financieringsprobleem.
RAPPORTERING
Elk jaar, en dit vóór 1 juni, dient de VRT een door de Raad van Bestuur goedgekeurde nota voor te leggen aan de Vlaamse regering. Daarin moet aangetoond worden in hoeverre de doelstellingen van de beheersovereenkomst bereikt werden. Deze nota wordt dan in een evaluatierapport en vóór 30 september voorgelegd aan het Vlaamse Parlement. In 2006 wordt dat rapport tevens uitgebreid met een globale evaluatie over de periode 2002-2005. Het rekenhof kan de getrouwheid van de gegevens controleren doch mag geen vertrouwelijke gegevens, persoonsgebonden of concurrentieel-strategische informatie publiceren. De beheersovereenkomst voorziet tenslotte dat nieuwe onderhandelingen over de basis van het contract onvermijdelijk zouden kunnen zijn omwille van de komst van nieuwe commerciële media. Mocht één van de partijen zijn engagement niet nakomen, dan wordt een arbitragecommissie opgericht om de nodige maatregelen te bepalen.
RESULTATEN
Bij het afsluiten van de beheersovereenkomst had de VRT al langdurige contracten afgesloten voor logovermeldingen op TV. Daardoor is er een geplande overschrijding voorzien op het maximale bedrag van 8.700.000 euro, en dit nog tot volgend jaar. Vorig jaar werd op die manier 224.556 euro te veel geïncasseerd. Minister Dirk Van Mechelen besliste om daarmee het project 'Krant in de Klas' te spijzen, waardoor laatstejaarsleerlingen uit het middelbaar onderwijs kennis kunnen maken met de krant. In 2003 verwacht de VRT eenzelfde bedrag aan overschot op het TV-plafond, in 2004 zou dat nog ongeveer de helft zijn. Het is aan de huidige mediaminister Marino Keulen om te bepalen wat met die bedragen zal gebeuren. Radioreclame heeft echter af te rekenen met tekorten. Vorig jaar werd slechts 37.500.000 euro binnengehaald, wat zo'n 10% minder is dan de maximumgrens maar toch nog net boven de verplichte minimumgrens ligt. Volgens de VRT zou deze vermindering vooral te wijten zijn aan de economische crisis. Beide inkomsten worden echter gescheiden van elkaar behandeld. Daardoor dient de VRT het overschot op TV af te staan en het tekort aan radioreclame te aanvaarden. Vorig jaar voerde de VRT daarom nog een besparingsronde door om het budget in evenwicht te houden. Dit jaar zou dat niet meer nodig zijn omdat er in de planning van de uitgaven rekening werd gehouden met de economische crisis.
i-redactie (HC)
De financiering van de VRT is regelmatig voorwerp van discussie. De openbare omroep kan namelijk rekenen op een dotatie van de Vlaamse Gemeenschap, bovendien worden bepaalde kosten overgenomen door die gemeenschap. Het is de VRT echter ook toegestaan om inkomsten te verwerven uit reclame en dat zorgt al voor controverse. De omroep kon ook jarenlang rekenen op bescherming van hun monopoliepositie in het frequentiebeleid. Daardoor kwam de commerciële radiosector slechts moeizaam tot stand. Het ontstaan van 'vrije radio's' (in 1979) leek daarin aanvankelijk enige verandering te zullen brengen. Vanaf de eerste legalisatie van de lokale radio (in 1983) bleven de geboden mogelijkheden op degelijk weerwerk echter beperkt. Het ontstaan van landelijke radio's (in 2001) bracht al evenmin grote verandering. Het commerciële radiobeleid in Vlaanderen werd daardoor geregeld hoofdthema in hevige discussies in de radiosector. Met het nieuwe frequentieplan lijkt er nu eindelijk verandering te komen in dat beleid. Al blijft het voorlopig nog wachten op wat de nieuwe mogelijkheden zullen inhouden. Discussie kan echter enkel zinvol zijn als ze gebeurt op basis van juiste feiten. Voor de financiering van de VRT is dat alleszins mogelijk, ze is namelijk concreet vastgelegd in een decreet van de Vlaamse regering.
BEHEERSCONTRACT 2002-2006
Op 7 juni 2001 werd tussen de VRT en minister Dirk Van Mechelen namens de Vlaamse Gemeenschap een beheerscontract opgesteld. De VRT kan daardoor vanaf 2002 rekenen op een basisenveloppe van 229.326.000 euro per jaar. Deze enveloppe wordt jaarlijks verhoogd met 4%, en loopt daardoor op tot 268.279.000 euro in 2006. Die verhoging gebeurt echter enkel als de VRT zelf 37.184.000 euro uit radioreclame verwerft en nog eens 8.676.000 euro uit logovermeldingen op TV. Bovendien is de jaarlijkse basisenveloppe opgesplitst in een vast bedrag voor kapitaalsfinanciering en het (verhoogde) saldo voor de werkingskosten. De jaarlijkse kapitaalsinbreng bedraagt 24.789.000 euro en dient als steun in de snelle technologische evolutie of voor operationele efficiëntie. Er werd namelijk overeengekomen dat de VRT een verantwoorde keuze moet kunnen maken tussen aanschaf, financiële of operationele leasing van investeringsgoederen. Het saldo van de enveloppe voor de financiering van de werkingskosten loopt op van 204.537.000 euro in 2002 tot 243.490.000 in 2006. Behalve deze bedragen voor de media zijn er nog drie andere bedragen voorzien in de totale financiering. Er is er een gemiddeld bedrag van zo'n 3.400.000 euro voor het Vlaams Omroeporkest en Kamerkoor. Jaarlijks wordt ook een vast bedrag van 19.212.000 euro besteed aan het Statutair Pensioenfonds. Tenslotte is er de financiering van Innovatieve Projecten e-VRT: het jaarlijkse bedrag varieert hier tussen een minimum van 7.982.000 euro in 2003 en een maximum van 14.130.000 euro in 2005.
VERMINDERING RADIORECLAME EN LOGOVERMELDINGEN OP TV
Het beheerscontract gaat er van uit dat de introductie van landelijke commerciële radiostations, en andere commerciële audiovisuele initiatieven, de reclamedruk op de openbare omroep zal verminderen. Deze inkomsten worden ook beperkt tot 40.900.000 euro omzet uit radioreclame op Radio 1, Radio 2, Donna en Studio Brussel. Voor Radio 1 werd afgesproken om de reclameblokken om 7.30u en 8.30u te schrappen, Klara blijft reclamevrij. Ook de inkomsten uit logovermeldingen werden beperkt tot maximaal zo'n 8.700.000 euro. Beide verkopen worden op aparte rekeningen geboekt en krijgen financieel nazicht. Indien er toch meer inkomsten zouden zijn dan toegestaan, dan dient het overschot binnen de dertig dagen ter goedkeuring voorgelegd te worden aan de minister voor media en die van financiën en begroting. Het bedrag wordt dan aangewend of doorgestort.
KNIPPERLICHTPROCEDURE
De VRT heeft dus de verplichting om minstens 37.184.000 euro uit radioreclame te verwerven om een de jaarlijkse verhoging van 4% te verwerven in de basisenveloppe. Er is echter ook een knipperlichtprocedure voorzien voor het geval dit niet zou gehaald worden. Deze procedure treedt in werking als de VRT aangeeft aan de Vlaamse Gemeenschap dat de inkomsten uit radioreclame onder het afgesproken niveau zouden dalen. Het maximum bedrag wordt dan gegarandeerd voor een periode van 12 maanden, dit vanaf de maand volgend op de formele melding aan de bevoegde minister. Voor die periode van 12 maanden dient de VRT een afrekening voor te leggen. Binnen de 60 dagen wordt vervolgens het verschil tussen de 37.184.000 euro en het netto bedrag aan inkomsten uit radioreclame bijbetaald aan de VRT. Beide partijen dienen echter binnen de 6 maanden na dergelijke formele melding een oplossing te vinden voor het financieringsprobleem.
RAPPORTERING
Elk jaar, en dit vóór 1 juni, dient de VRT een door de Raad van Bestuur goedgekeurde nota voor te leggen aan de Vlaamse regering. Daarin moet aangetoond worden in hoeverre de doelstellingen van de beheersovereenkomst bereikt werden. Deze nota wordt dan in een evaluatierapport en vóór 30 september voorgelegd aan het Vlaamse Parlement. In 2006 wordt dat rapport tevens uitgebreid met een globale evaluatie over de periode 2002-2005. Het rekenhof kan de getrouwheid van de gegevens controleren doch mag geen vertrouwelijke gegevens, persoonsgebonden of concurrentieel-strategische informatie publiceren. De beheersovereenkomst voorziet tenslotte dat nieuwe onderhandelingen over de basis van het contract onvermijdelijk zouden kunnen zijn omwille van de komst van nieuwe commerciële media. Mocht één van de partijen zijn engagement niet nakomen, dan wordt een arbitragecommissie opgericht om de nodige maatregelen te bepalen.
RESULTATEN
Bij het afsluiten van de beheersovereenkomst had de VRT al langdurige contracten afgesloten voor logovermeldingen op TV. Daardoor is er een geplande overschrijding voorzien op het maximale bedrag van 8.700.000 euro, en dit nog tot volgend jaar. Vorig jaar werd op die manier 224.556 euro te veel geïncasseerd. Minister Dirk Van Mechelen besliste om daarmee het project 'Krant in de Klas' te spijzen, waardoor laatstejaarsleerlingen uit het middelbaar onderwijs kennis kunnen maken met de krant. In 2003 verwacht de VRT eenzelfde bedrag aan overschot op het TV-plafond, in 2004 zou dat nog ongeveer de helft zijn. Het is aan de huidige mediaminister Marino Keulen om te bepalen wat met die bedragen zal gebeuren. Radioreclame heeft echter af te rekenen met tekorten. Vorig jaar werd slechts 37.500.000 euro binnengehaald, wat zo'n 10% minder is dan de maximumgrens maar toch nog net boven de verplichte minimumgrens ligt. Volgens de VRT zou deze vermindering vooral te wijten zijn aan de economische crisis. Beide inkomsten worden echter gescheiden van elkaar behandeld. Daardoor dient de VRT het overschot op TV af te staan en het tekort aan radioreclame te aanvaarden. Vorig jaar voerde de VRT daarom nog een besparingsronde door om het budget in evenwicht te houden. Dit jaar zou dat niet meer nodig zijn omdat er in de planning van de uitgaven rekening werd gehouden met de economische crisis.
i-redactie (HC)
- 166 keer gelezen
