"Zware klap voor medewerkers die 23 jaar lang zorgden voor een puur lokaal medium"

Radio Utopia (Tremelo, 107.9 MHz) startte op 18 juni 1981 als weekendradio en groeide uit tot een lokale radio voor jong en oud. De omroep werkt uitsluitend met vrijwilligers en de werkingskosten worden vooral betaald door inkomsten uit eigen evenementen. Radio Utopia is al jaren een ingeburgerd medium in Tremelo, voor de énige beschikbare frequentie werd dan ook niet meteen concurrentie verwacht. De bestuursleden beseften wel dat zoiets theoretisch mogelijk zou zijn, in de jarenlange staat van dienst was er in de gemeente echter niet veel interesse geweest voor andere radioplannen. Toch daagde in Tremelo een andere kandidaat op, de VZW Vrije Radio Aarschot (V.R.A.) diende met Radio Cardinaal een aanvraag in. Radio Cardinaal (102.6 MHz) zendt momenteel in Aarschot het signaal van radio Contact uit, de studio's zijn echter gevestigd in Begijnendijk, enkel de antenne staat in Aarschot. De VZW Touring (Radio Komilfoo) haalde de erkenning binnen voor de enige frequentie in Aarschot, zij waren ook de enige kandidaat. 'Contact' Radio Cardinaal diende geen aanvraag in voor Aarschot, zij konden de erkenning in Tremelo bemachtigen en zouden nu een onafhankelijk project willen opstarten. Opmerkelijk genoeg diende radio Cardinaal geen aanvraag in voor de locatie Begijnendijk, hun studio's zijn nochtans gevestigd in die gemeente. In Begijnendijk haalden eveneens de twee enige kandidaten RGR (VZW Madera) en Scoplia (VZW Begijnendijks Onafhankelijk Radiostation) de twee beschikbare frequenties binnen. Radio Utopia dient nu binnenkort de uitzendingen in Tremelo te stoppen, woordvoerder Erwin Goyvaerts was na enig aandringen toch bereid om de i-redactie in het gebroken radiohart te laten kijken.

Hoe reageren de medewerkers van radio Utopia op de niet-erkenning?
Erwin Goyvaerts: "Zwaar aangeslagen, dit had uiteraard niemand verwacht, ook de luisteraars niet. Radio Utopia is een omroep die uitzendt voor een bepaald publiek, een volkse radio die zelfs voor oudere luisteraars zendtijd vrij maakt. De presentatoren krijgen een grote creatieve vrijheid in hun programma's, wij richten ons namelijk ook tot de liefhebbers van Vlaamse muziek. Utopia heeft een 30-tal vrijwilligers, velen daarvan zijn er al van in het begin bij, de harde kern, radio Utopia was een stuk van hun leven geworden. Zij zijn nu niet alleen hun levenshobby kwijt, wij beseffen bovendien dat er voor onze luisteraars hier geen alternatief meer zal zijn. Zoiets doet pijn, jarenlang hebben wij een intensieve band opgebouwd met de luisteraars en de bevolking, en zij ook met ons. Dat valt nu allemaal weg, het is zeer zeer jammer".

Wat was precies die hechte band met de gemeenschap?
Erwin Goyvaerts: "In Tremelo is dat een begrip. Radio Utopia is nooit echt de commerciële toer opgegaan, wij hebben bijvoorbeeld nooit aan reclamewerving gedaan. De weinige adverteerders waren zaken die daar zelf om vroegen, sympathisanten die ons wilden steunen. Wij konden ook rekenen op veel steun, de mensen begrepen hier dat wij de radio in leven wilden houden met gemeenschapsactiviteiten zoals het jaarlijks bal, de eetavond, enz. Wij hebben dat altijd zelf ingericht met de medewerkers en er kwam elke keer veel volk op af. Radio Utopia is steeds een radio geweest die onder de mensen wou blijven. Daarom scoorden we waarschijnlijk ook zo hoog in het eigen luisteronderzoek dat radio Scoplia hier vorig jaar nog deed. Pas op, dat was ook voor ons verrassend hoog, al waren we bewust van een goede band met de bevolking in Tremelo en omgeving. De mensen zijn ontgoocheld nu, we hebben dat nog kunnen vaststellen tijdens het verjaardagsbal op 17 januari. Wij proberen ook veel te doen voor die mensen. Kerstmis zenden we bijvoorbeeld de mis in de kerk live uit, en dit op verzoek van de luisteraars. Als er bosklassen zijn voor de kinderen dan nemen we telefonisch contact met die mensen. De ouders kunnen dan via de radio horen hoe het met hun kinderen gaat, dat is een sterke band hoor. Niemand vraagt hier ook een andere radio, de mensen waren tevreden en nu zijn ze ontgoocheld omdat er niets meer zal overblijven".

Was het andere dossier zoveel sterker dan dat van Utopia?
Erwin Goyvaerts: "Ik weet dat eigenlijk toch niet hoor. Wij zijn deze week de dossiers gaan inkijken in Brussel, het dossier van radio Cardinaal was wel wat uitgebreider dan dat van ons, maar er zaten vooral veel meer foto's in. Zo'n foto's kunnen alles misschien wel wat mooier maken maar daar heeft men nog geen lokale binding mee hoor. Radio Cardinaal zendt trouwens nog steeds het signaal van Contact uit, dat is toch ook geen directe binding met Tremelo? Wij vragen ons soms af hoe het frequentieplan werd opgemaakt. Aarschot heeft bijvoorbeeld zo'n 27.000 inwoners, daar werd slechts één frequentie voorzien. In Tremelo zijn er een 13.000 inwoners, en daar was ook maar één frequentie voorzien. Begijnendijk heeft echter slechts 9.000 inwoners en daar werden maar liefst twéé frequenties voorzien. Het is toch normaal dat als er in Aarschot maar één frequentie is dat de bestaande radio's er kunnen uitwijken naar naburige gemeenten? Dat was dus het geval voor Cardinaal, zij wilden in Aarschot niet meer aanvragen. Logisch gezien zou Cardinaal dan naar Begijnendijk gegaan zijn, daar waren twee frequenties, hun studio's staan er ook en het is zelfs dichter bij Aarschot. Blijkbaar wou Cardinaal de confrontatie met RGR en Scoplia niet aangaan en zijn ze maar naar Tremelo gekomen. Hoe ze hier nu een onafhankelijke radio gaan opstarten terwijl ze onder contract liggen met Contact weet ik ook niet hoor".

Hoe konden jullie verslagen worden in de eigen gemeenschap?
Erwin Goyvaerts: "Ik vind het niet echt eerlijk in de erkenningsronde dat 'kleine' lokale radio's zoals wij plots professionele bedrijven zouden moeten zijn. Wij zijn hobbyisten, vrijwilligers die radio willen maken voor de plaatselijke gemeenschap. Wij zijn geen zakenmensen die de hele dag niets anders te doen hebben dan met hun radio bezig te zijn. Wij zijn gewone mensen die dit allemaal voor het plezier, en zeker voor het plezier van anderen willen doen. We hebben dat 23 jaar lang opgebouwd, en stérk opgebouwd als ik dat mag zeggen, en nu is dat voorbij omwille van een paar papiertjes. Wij zijn daarin ontgoocheld, en onze luisteraars ook. Wij krijgen nu vele reacties in de zin van 'Mag zoiets dan niet meer?'. Dat is jammer, ik wil de minister en het mediabeleid best begrijpen, maar de mensen hier begrijpen dat niet. Enerzijds zou lokale radio een volkse eigenheid moeten hebben in het beleid, anderzijds zouden zo'n amateurs moeten kunnen concurreren met echte zakenmensen. Waar is het lokale karakter dan? Afgestraft worden op een paar papiertjes omdat we amateurs zijn? Dat doet pijn, ja.".

Is er geen mogelijkheid om met radio Cardinaal samen te werken?
Erwin Goyvaerts: "Persoonlijk hou ik niemand tegen om dat te doen. Het is echter niet zo gemakkelijk als het lijkt. Cardinaal wil hier een onafhankelijk radiostation oprichten, maar ze zijn nog wel gebonden aan radio Contact momenteel. Ik weet niet hoe zoiets zal aflopen, vooral omdat Contact in Aarschot dus geen aanvraag meer indiende. Bovendien zal radio Cardinaal een totaal andere omroep zijn dan radio Utopia, gericht op een ander publiek. Ik zie niet direct een mogelijkheid voor onze medewerkers om hun volkse programma's voortaan daar te gaan brengen. Het heeft dus niets te maken met spanning tussen erkende en niet-erkende radio's, noch met het feit dat lokale medewerkers op satellietstations niet veel kunnen gaan doen. Ik denk enkel aan de aard van de omroep, en dan zie ik dat niet echt mogelijk. Een hitzender met moderne muziek is geen volkse radio voor gewone mensen die van Vlaamse muziek houden. Ik herhaal echter dat wij niemand zouden tegenhouden, maar het moet ook logisch zijn om iets te kunnen doen en vooral iets voor de lokale bevolking te kunnen doen".

Gaat radio Utopia verdere stappen ondernemen?
Erwin Goyvaerts: "Wij hebben onze ziel én onze vrije tijd aan een radio voor mensen van Tremelo gegeven. Twee jaar geleden hebben we nog een nieuw mengpaneel, een AIRLAB van D&R Electronica gekocht. Dat zijn behoorlijke investeringen voor een groep amateurs. Gelukkig kunnen wij daarbij rekenen op de steun van de luisteraars en de bevolking in Tremelo. Als we zouden erkend worden gingen we een nieuw automatiseringssysteem aankopen, weer een dure investering, maar die was mogelijk dankzij de vrienden en sympathisanten. Deze mensen steunen ons nu ook in verdere stappen. Wij hebben de dossiers ingekeken en wij vinden dat we voor verdere kansen moeten gaan. Pas op, wij willen niemand persoonlijk iets verwijten hoor, maar wij menen toch dat we nog op een paar punten kunnen wijzen. Daarom hebben wij een paar advocaten aangesproken om alles eens dieper uit te pluizen. De luisteraars hebben ondertussen ook een petitie getekend, en vele verenigingen in Tremelo schrijven ons met het verzoek om proberen te blijven bestaan als radiostation. Wij hebben bovendien altijd een goede band gehad met het gemeentebestuur, zij willen ons eveneens op een democratische manier steunen. Daarom hebben wij beslist om naar de Raad van State te gaan. Utopia is niet tégen iemand, wij zijn gewoon vóór Tremelo, en daar willen we nog steeds alles proberen voor te doen. Als kleine vereniging zijn wij dan ook zeer blij met de steun die wij krijgen in Tremelo om de kosten voor zo'n procedure te kunnen dragen. Zoiets is toch echt een bewijs dat we al die 23 jaar niet verkeerd bezig waren?"

http://home.tiscali.be/radioutopia/

i-redactie (HC)