Het is soms raar in radioland. Net als de dossiers voor de toekomst ingediend worden, geeft het CIM punten op het verleden. De huidige radio's kregen hun laatste luistercijfers. Meer dan 8.000 dagboeken vertegenwoordigen nog eens de oren van 10 miljoen Belgen. Een wiskundig reclamewonder zeg maar. De deelnemers hadden ditmaal een veel sterkere aanwezigheid uit de jeugdige- en de middenleeftijd. Kritiek helpt, sommigen gingen daardoor zelfs verrassend vooruit of achteruit. Door de leeftijdsverschillen zijn de cijfers dan ook niet echt te vergelijken met de vorige twee golven. Dat zal de winnaars echter een zorg zijn. De rekening is positief, leve de cijfers. Het wiskundige voordeel.

Radio 2 zorgde voor zowel de grootste daling als het hoogste marktaandeel. Een huzarenstuk. De provinciale VRT-zenders hebben al lang een ruime voorsprong op de achtervolgers. Dat zijn dan nog eens hun eigen collega's bij de staatsomroep. Een gecontroleerde wedstrijd. Wie 84% van de plaatsen bezet kan de concurrentie gemakkelijk op de tweede rij houden. Studio Brussel wint ten nadele van Radio 2 en Donna. De VRT verslaat zichzelf. De jonge dagboekluisteraars kozen voor hun jongerenzender. Radio 2 verloor dus in dagboeken, niet in luisteraars. Naakte cijfers. Blote wiskunde. In Vilvoorde ontkurkte 'J.R.' de champagne. Q-Music gaat vooruit. De jeugd koos voor haar hitzender. Niets is onmogelijk. Bij 4FM werd er een fles schuimwijn bovengehaald. De kleine vooruitgang moet een fortuin gekost hebben per millimeter. Meer dan schuimwijn kon er dus niet meer af. Toch spreekt men er van een groei van 31% in luisteraars. Als men drie glazen drinkt in plaats van twee is dat ook één derde méér. Wiskunde. Het natte verschil.

Contact verloor dan weer een paar millimeters. Zou de dolfijn dan toch oudere luisteraars hebben? Of waren de jeugdige deelnemers de keten vergeten in hun dagboeken? Geen feest in Neder-Over-Heenbeek, gelukkig hadden de medewerkers dat al gehad in Aalst en in Oostende. Bij de andere 'groten' ging het vooruit zoals in het ochtendverkeer naar Brussel: wisselend van het ene vak naar het andere. Soms wint men dan een paar plaatsen, soms zakt men er weer een paar verder naar achter. TOPradio en Mango zaten in het verkeerde vak, net als C-Dance. RGR zat wel goed en omdat ze hun joker ingezet hadden, verdubbelden ze ook hun punten. Cool FM komt met stip binnen in een achteruitlopende ketenmarkt. De hele zomer lang hebben die ketens echter het roer grondig omgegooid en kan men gerust van de vórige ketenradio's spreken. Er zijn dus geen verliezers, iedereen gelukkig. Behalve de lokale sector dan want die komt meestal niet voor in de cijfers. Is al die moeite voor nieuwe dossiers dan wel nodig als men niet eens luisteraars heeft? De Antwerpse radio Minerva kreeg er toch 2.000 bij. Ze zijn daardoor het 'bolleke' van de lokale zenders. De 'Koninck' onder de onafhankelijke radio's. De Brugse VBRO verdubbelde eveneens haar publiek en krijgt daarvoor nog een 'witte van 't vat. Radio MIG in Geraardsbergen springt er eveneens uit, net als een krakeling van de stadsmuren. In Brabant scoort RGR2 zeer goed. Het onafhankelijke zusje van de ketenbroer is een 'Stella' (ster) voor Mark. De Limburgse provinciale kandidaat FM-Limburg is sant in eigen 'brons-groen-eiken' radioland. Hoe kleiner die keten wordt, hoe beter hij scoort! Geef die mannen nog een 'witteke'! En geef hun achtergelaten ketenkinderen en de verborgen gehouden naamswijzigingen in eigen huis ook nog iets. Cijfers zijn soms een kwestie van tactische aanpak. Wiskunde als berekend voordeel.

De meeste schommelingen in cijfers zijn terug te vinden in de lokale sector. Ze betekenen slechts een klein aandeel in de markt, maar wel een beweeglijk deel. Radi-Jo-Jo's! Sommigen verdubbelen, anderen halveren. Ups and downs in het lokale landschap. Toch is die stijging niet altijd een voordeel. De rekening van de billijke vergoeding moet nog komen. Dalende luistercijfers doen ook de rekening verminderen. Velen hoopten waarschijnlijk dat ze daarom niet opgenomen zouden worden in de cijfers, dan komen ze er vanaf met een forfait. Verliezers zijn soms ook winnaars. Omgekeerde wiskunde. De Staatskrant staat dezer dagen ook bol van nieuwe en gewijzigde vzw's. Men werkt dezer dagen beter niet voor de Kamer van Koophandel! De Emmis-groep loopt nogal in de kijker. Zij zouden een KISS FM willen beginnen in Vlaanderen. KUS FM dus, naar Amerikaans voorbeeld, K-US FM. Kee Joe-Es FM. Door die publicaties zijn plots alle eerdere ontkenningen van betrokkenen bij de Emmis-groep achterhaald. Radio wordt steeds transparanter! Sommigen krijgen ook Amerikaanse bestuurders in de vzw. Vlaamse radio verlegt zijn grenzen. Contact Vlaanderen wil dan weer de grenzen verkleinen, ze willen terug een lokale zender worden. Kleine dolfijntjes in de lokale zwembaden. Een hele familie, dicht bij de luisteraars. Toen ze de technische voorbereidingen wilden starten vielen de zenders in Gent en Brussel plots uit. Het is niet eenvoudig als men zwembad wil veranderen.

De provinciale radio's hebben ondertussen hun dossiers ingediend. Binnenkort staan ze dus ook in de luistercijfers en worden ze opgenomen in het overgebleven marktaandeel van 15% dat de VRT niet inneemt. Zelf hopen ze natuurlijk ook in de 85% van de staatszender te scoren. Uitgevers rekenen echter anders. Commerciële wiskunde. Eén plus één is drie. Een regionale TV, een radiodossier en een reclamegroep. Uitgevers tellen hun winst vooraf. Geconcentreerde wiskunde. De cirkel is compleet. Zo rond als de 'O' van de holebi-radio in Antwerpen. De Sinjorenstad wordt meteen tot homohoofdstad van Europa gepromoveerd. Holaba! Na de homo sapiens de homoradio! Ondertussen loopt daar dan nog eens een enquête voor een jongerenradio. Antwerpen is zeker ook de hoofdstad van de jongeren. Ze zoeken waarschijnlijk enkel nog naar het waarom. 4FM deed dat niet. Na een hevige discussie over Michel Follet in de nieuwsgroep, haalde de landelijke zender de brave radioman binnen als nieuwe ochtendstem. Die van Stefan Ackermans was wat hees geworden door het vroege opstaan. Q-Music is meteen ook zijn 'foute' samensteller kwijt. D&O zullen in de toekomst niet alleen even vroeg moeten opstaan als hun tegenhanger bij de concurrentie, maar ook nog eens de muziek zelf uitzoeken. Het radioleven kan hard zijn.

Tony Mary weet daar alles van. Een paar maanden geleden kreeg hij nog applaus van de mediaminister. Deze week tuimelde hij weer van de mediakoorden door TV-reclame te vragen. De advertentiemarkt wil de hoge kijkcijfers van TV1 trouwens best verkopen. Het mediabeleid lijkt stilaan vast te raken in de eigen constructie. Een beschermde VRT die zijn cijfers uitspeelt tegen het beleid. Misrekening. Foute wiskunde. Binnenkort neemt Radio 2 West-Vlaanderen dan nog eens doorkijkstudio's in gebruik. Transparantie, 'Super-Marino' zei het toch? Ik moest eraan denken toen ik donderdagavond de stand van Virgin-Express zag op Pukkelpop. Al die cijfers zijn toch ook maar een hoop 'gelul' als men er even anders naar kijkt, dacht ik toen.

Hugo van Vlaenderen