Het spreekt voor zich dat de marktaandelen van de VRT na 1 jaar van commerciële landelijke radio niet in het minst aangetast zijn. Iedereen mag het dan wel hebben over de meetmethode van het CIM die nadeliger zou zijn voor stations die zich op een overwegend jong publiek richten, maar niemand kan er om heen dat dit de cijfers zijn die ook straks bij de adverteerders en hun respectievelijke reclamebureaus zullen terechtkomen. Laten we stellen dat er ongetwijfeld rekening dient gehouden te worden met een mogelijkse foutmarge van 0,5 tot 1% bij de kleinere zenders en een 3 à 5% bij de grotere marktaandelen. Zoveel verschil maakt dit uiteindelijk nu ook weer niet uit.

Waar alle ogen vooral op gericht waren, was het marktaandeel van Q-Music. Hoeveel zou de zender halen? Waar zou ze haar procenten vandaan halen? En mocht het resultaat na 1 jaar toch tegenvallen, wat zijn dan naar de toekomst toe de mogelijke correcties die uitgevoerd worden door de VMMa-aandeelhouders? Wel, het marktaandeel Q-music is intussen gekend. Het streefdoel het eerste jaar was minstens 10% in de commerciële doelgroep (18-44 jaar). Na 2 maanden Q-music in Vlaanderen haalde men bij Q-music een markaandeel van 8,9% in de commerciële doelgroep (18-44 jaar) en 7,4% in de programmeringsdoelgroep (18-34 jaar), althans dat is hetgeen de VMMa beweert aan de hand van cijfers van het onderzoeksbureau "& Compagnie". Toen men de cijfers aan de Medialaan na 2 maanden Q voorstelde aan de pers klonk het zeer euforisch. Als we er even de persmap bijhalen zien we: 'Q-Music luistercijfers overtreffen de verwachtingen', 'nog veel groeipotentiëel', 'positieve impact bij de doelgroep', etc ...

Toch was daar een zeer critici radiofiguur bij die een paar minuutjes radio-directeur Peter Bossaert het vuur aan de schenen wist te leggen door hem continu lastige vragen te stellen. De goed-nieuws-show klopte namelijk niet met hetgeen er te beluisteren viel op de radio. Ondergetekende wist dan ook de mensen aan de medialaan te verwittigen dat men niet zo euforisch diende te zijn, want dat boontje vroeg of laat toch om z'n loontje zou komen. En het is nu zo laat! Q-music haalt een 'rampzalig en voor iedereen duidelijk catastrofaal marktaandeel' van 3,5%. Dit betekent zoveel als: 'opdoeken die handel, alles is om zeep'. Hoewel nu blijkt dat Q best naar de prullenmand verwezen wordt, was het eigenlijk al van voor de start duidelijk dat het dossier door de VMMa-aandeelhouders nooit had goedgekeurd mogen worden. Had ik het dossier kunnen inkijken was daar een rode streep doorgetrokken geweest en meteen verticaal geclasseerd geworden. Ondanks de competentie van de meeste bedienden die achter Q staan, strookt dit niet met hetgeen waar de VMMa-tv behoefte aan heeft.

Bert Geenen en Co zijn al van vóór Q op antenne kwam een verkeerde keuze geweest, niet zozeer wegens een gebrek aan radio-competentie maar wegens niet geschikt binnen het plaatje VTM. Christian Van Thillo heeft Donna overgekocht, alleen is hij vergeten dat Donna niet in z'n VMMa struktuur past, dat hij het zenderpark van bij de VRT niet heeft meegenomen en dat dat zenderpark en format 'Donna, de fun de hits' aan de Reyerslaan is gebleven. Met alle respect voor de zakenman Christian Van Thillo, maar ik zou zeggen: Christian, gij kunt goed gazettekens verkopen, schoenmaker blijf bij uw leest en vraag advies aan mensen binnen het radiomilieu die er meer van kennen en u ook 'winst' gaan bezorgen en geen 'verlies'. Een radiostation koop je niet over maar 'bouw' je. Radio is iets heel aparts, het is een vak apart. Je zou het kunnen vergelijken met een universitair diploma en toch weer niet. Radioarchitect word je niet door studie maar word je door een samenloop van omstandigheden. Talent, gave, wilskracht, ervaring, kennis, feeling, etc ... Radioarchitectuur wordt hier in Vlaanderen zeer onderschat en nochtans kan je het vergelijken met een soort van doctoraat. Je kunt er door studie wel wegwijs in worden, maar toch moet je nog een trapje meer betreden dan een universitair omdat je nu eenmaal over een aangeboren gave dient te beschikken wat je onderscheidt van de 'gestudeerden'. Wie programmaleider is van een landelijk station en niet over al deze faktoren beschikt zal vroeg of laat z'n stapje terug moeten zetten, want als de aandeelhouders het eerst niet doen dan doen de luistercijfers dat wel en vroeg of laat dus ook dan toch de aandeelhouders.

Bert Geenen, Peter Bossaert, Erwin Deckers passen dus niet in het VMMa-radioplaatje ondanks hun goede bedoelingen. Ook hier: Bert Geenen is een uitstekend radiopresentator, maar als architect valt hij veel te licht uit. Ik zou zeggen schoenmaker blijf ook bij je leest want dergelijke ervaringen maakt niemand graag mee. Wie toch de verantwoordelijkheid op zich neemt, moet er dan ook de gevolgen van dragen dat je al evenveel op je bek kunt gaan. En dat is dus nu met de top van de VMMa-radio het geval.

Nog voor Q op antenne ging raadde ik al meteen aan om de stekker uit te trekken, na 1 jaar Q-music is het duidelijk, wat men ook moge beweren, dat het product niet aanslaat. "Incompetentie aangaande het vertalen van marktonderzoek naar een radioformat". Wie deze link niet kan leggen is een vogel voor de kat. De essentie van zowel lokale als nationale radio is het kunnen vertalen van de marktsituatie naar je eigen product. En dat kan men blijkbaar aan de Medialaan niet. Resultaat: TOPradio vaart een onafhankelijke koers onder Bruno H., Jim FM wordt een flop met 5 lokale radio's die het signaal nog gaan weten te verspreiden, Mango is niet rendabel en wordt volgend jaar opgedoekt en Q-music is ook niet rendabel en wordt nu nog niet, maar binnenkort noodgedwongen vanwege de continue slechte luistercijfers ook opgedoekt!

De VMMa-radio is op dit moment een struktuur zonder leider, of de leider ooit zal arriveren, dat is maar de vraag ... dat zal veel afhangen van de aandeelhouders en van het bedrag die er tegenover staat ... niet vergeten dat ook andere persmaatschappijen staan te dringen om de beste krachten binnen te halen ... want vergeet niet dat het met de zendmogelijkheden van Q en 4FM mogelijk is om 15 tot 20% marktaandeel te halen bij een gewoon goed gebouwd format.

Verder weinig verrassingen, alles blijft bij het oude ... niet zozeer omdat de VRT goed bezig is, maar omdat de commerciële radioarchitecten tot nu toe nog hun kans niet kregen ... maar dat komt nog de komende jaren. De Vlaming kan op beide oren slapen, de komende jaren zal de achterstand met de ons omringende landen ingehaald worden. Wait and C!

Koen Godderis

"Commerciële radio moet anders aangepakt worden" aldus Hugo Coomans

Al ben ik niet zo'n fan van cijfers (het systeem is niet waterdicht genoeg), toch kijk ook ik uit naar de CIM-resultaten. Fijn dat jullie al wat voor-info hebben. Op basis van de percentages die jullie publiceren ben ik het ook volledig eens met jullie conclusie over lokale radio's: ànders aanpakken om een echte concurrent te zijn van VRT.

Dat de wet daarbij de één bevoordeelt en de ander zelfs benadeelt mag niet het uitgangspunt zijn. Nie zievere, spèèle! ACTIE! Doén wat mogelijk is. Bovendien sta ik ook volledig achter "onanfhakelijke" nieuwsgaring. Ik gaf onlangs nog zowat hetzelfde advies aan een aantal collega's in Limburg.

Als de hele sector samenwerkt in basis-nieuws (via een centrale provider bvb waarop kan gehaald én ingegeven worden bvb) dan wordt lokale radio minder afhankelijk voor dat nieuws én kunnen ze de lokale of regionale waarde verhogen... Toch kunnen ze individueel nog steeds het verschil maken door items uit te diepen.

Hugo van Vlaenderen
Alias voor Hugo Coomans