De wekelijkse duik in het i-archief op maandag

Elke maandag duikt onze redactie in het i-archief op zoek naar een opvallende gebeurtenis sinds het bestaan van iRadio. We vullen de gegevens van toen aan met nieuwe feiten die het verhaal aanvullen of verduidelijken. Vandaag houden we halt in Aalst. Radio Katanga (103.3 MHz) is het levende bewijs dat ook niet-commerciële radio's hun plaats in de ether verdienen. De i-redactie nam nog eens contact op met stationmanager Jan Van der Schueren (alias 'Jan Klak').

 "ORIGINELER DAN MAEVA'S, MI-AMIGO'S EN VERONICA'S"
Radio Katanga was voor het eerst te beluisteren in september 1982. Enkele jonge muziekliefhebbers vonden dat hun muziek nergens aan bod kwam. Ze besluiten een alternatieve radio op te starten, naar het voorbeeld van de toenmalige FM Brussel. Ook de naam van het radiostation moest van de initiatiefnemers anders en origineler klinken dan de Veronica's, Maeva's en Mi-Amigo's die overal in Vlaanderen als paddestoelen uit de grond schoten. De keuze viel uiteindelijk op Katanga. "De muzikale klank van het woord gaf de doorslag," lezen we op de website. Katanga zond eerst uit op 100.6 MHz, later op 101.6 MHz, in de tweede helft van de jaren '80 kreeg de zender de 107.8 MHz toegekend, sinds april 1990 zit het station op de huidige frequentie 103.3 MHz. Radio Katanga wordt in radiomiddens wel vaker 'de vreemde eend in de bijt' genoemd. De omroep zendt geen reclame uit, stelt zich ongebonden maar pluralistisch en progressief op en besteedt aandacht aan de meer 'alternatieve' muziekgenres. "Je zou het kunnen omschrijven als 'alternatiever dan Stubru'," zegt Jan Van der Schueren.

MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID
De medewerkers van Radio Katanga streven ernaar vooroordelen en (al dan niet gevestigde) onrechtvaardigheden aan te klagen. De omroep steunt in dat verband ook de vredesbeweging, Amnesty International, de derde wereld en de milieubeweging. "Door een democratiserende werking wil Radio Katanga de bevolking wakker schudden en aanmoedigen tot meedenken over wat er in de stad en haar deelgemeenten gebeurt op maatschappelijk, cultureel en politiek vlak," luidt het. Jan Van der Schueren: "in sommige programma's wordt dieper ingegaan op sociale wantoestanden, wordt kritiek geleverd op wat wij beschouwen als dingen die mislopen in de samenleving enzoverder. En als die fascisten van het Blok weer eens in het nieuws komen,… je kan het al raden zeker?"

RECLAME IS GEEN OPTIE VOOR KATANGA
De eigenzinnige muziekkeuze was volgens de radio makers "een reactie op de banaliteit van de muziek op de bestaande lokale zenders". Genres die aan bod komen zijn onder andere jazz, rock 'n roll, blues en reggae. Commercieel is die muziekkeuze uiteraard oninteressant, aangezien deze de grote massa niet aanspreekt. Maar daar liggen ze bij Katanga niet wakker van. De Aalsterse omroep zendt immers geen reclame uit. Jan Van der Schueren: "Er is bij Katanga altijd voor gekozen om volledig onafhankelijk te blijven en dat impliceert voor ons ook geen reclame uitzenden. Als zender die in actualiteitenprogramma's en andere informatieve stukken geen blad voor de mond neemt en dingen die volgens ons fout lopen wil aanklagen, heb je vroeg of laat altijd kans dat sponsor X net toevallig een van die 'foute' bedrijven is. Daar sta je dan met je commentaar. Ofwel slik je die in, ofwel ben je je sponsor kwijt. De medewerkers van Katanga - en zeker zij die er al lang bij zijn - ergeren zich mateloos aan de overvloed van reclame die elders al de ether vervuilt, dus gaan we er zelf geen meer aan toevoegen. Maar de muzikale keuze die Katanga al jaren maakt trekt ook niet echt veel sponsors of reclamemakers aan. Veel zouden we er dus toch niet bij te winnen hebben."

KATANGA HEEFT OOK 'ALTERNATIEVE' INKOMSTEN
Maar koken kost uiteraard geld. De financiële middelen voor de radio komen elders vandaan. "We hebben jaarlijks een aantal terugkerende activiteiten die wat geld opbrengen, zoals een spaghetti-avond, muziekkwis en tot voor een paar jaar een tombola," zegt Jan Van der Schueren, "Verder organiseren we sporadisch eens een benefiet en trekken we een kleine som van de stedelijke jeugdraad als steun voor het jongerenwerk dat we doen. We hebben in het verleden ook een aantal publicaties gemaakt die winstgevend waren, zoals het caféplan van Aalst, een Aalsters woordenboek enzoverder. Binnen een aantal maanden verschijnt hiervan trouwens een tweede en grondig herwerkte druk. Alle medewerkers betalen maandelijks ook 5 euro lidgeld. En het feit dat de radio zelf geen CD's aankoopt - iedereen draait dus met eigen materiaal - drukt onze kosten aanzienlijk".

MARCEL VAN THILT IN AALST
Onder de ex-Kantangezen zijn er verschillende mensen die nu nog altijd in de muziekwereld zitten. Voorbeelden zijn Wigbert (bekend van 'Ebbenhout Blues') en Jo Bogaert (Technotronic). Jan Van der Schueren: "Koen Gisen, de vaste gitarist van An Pierlé, zal menig luisteraar zich nog herinneren als DJ 'Koentje Kuif'. Verder zijn er nog een aantal mensen die in lokale groepjes spelen - of speelden". Zelfs Marcel Van Thilt (afkomstig van Leopoldsburg) is ooit bij Katanga in Aalst verzeild geraakt. Hij leende zijn stem in het verleden om de jingles van Radio Katanga in te spreken. "Eén van onze medewerkers, de betreurde Hans Lorie, kende Marcel via zijn contacten bij het toenmalige FM Brussel, begin jaren '80. Van het één kwam het ander en Marcel maakte ons een aantal spotjes met zijn - sterk vervormde – stem. Eén van die spots wordt nog dagelijks gebruikt", aldus Van der Schueren.

NAJAARSSTORM DWARSBOOMDE KATANGA
Eind oktober 2002 was een iets mindere periode uit de geschiedenis van Katanga. Een zware najaarsstorm herleidde de zendmast tot een hoop schroot. Het gevaarte kwam zelfs terecht op het dak van de buren, zo meldde onze redactie. Het station zou daardoor een maand lang uit de ether zijn. Jan Van der Schueren: "Aangezien we elk jaar alle rekeningen kunnen betalen maar ook niet meer dan dat, hebben we geen 'oorlogskas' voor onvoorziene gevallen, en zijn we dus eerst op zoek moeten gaan naar de nodige fondsen. Iedereen is massaal kaarten beginnen verkopen voor de 'spaghetti-slag' die toevallig twee weken later was gepland - en waar we drie keer zoveel volk hadden tegenover andere jaren. Samen met nog een voorschot van een paar medewerkers - enkele maanden later terugbetaald met de opbrengst van een paar benefiet-optredens - werden drie dipolen en een nieuwe mast aangekocht en geplaatst. De schade aan het dak van de buren werd vergoed door de verzekering."

"VEEL LAWAAI MAKEN ZULLEN WE NIET"
Radio Katanga werd op 19 december 2003 opnieuw erkend voor negen jaar. Niet meer voor de huidige frequentie 103.3 MHz, maar wel voor de 105.1 MHz. Volgens Jan Van der Schueren is de tevredenheid onder de medewerkers groot: "Het is tenslotte de vrijetijdsbesteding van meer dan twintig mensen en ook een forum voor zowel de Aalsterse 'socio-culturele sector' als voor de plaatselijke 'rockscene' van beginnende groepjes. We hopen dan ook in de nabije toekomst nog meer met de Aalsterse verenigingen samen te werken. Het is ons in ieder geval al gelukt om een aantal 'non-stop gaten' in de programmatie te vervangen door nieuwe programma's, live in de studio gebracht door zowel nieuwe medewerkers als mensen die na een aantal jaren onderbreking de draad weer opnemen. Momenteel staan we positief tegenover de frequentieverhuis, aangezien we hopen dat het nieuwe frequentieplan ons een betere ontvangst zal kunnen bezorgen. Er komen uiteraard acties om de luisteraars op de hoogte te brengen. Het is in elk geval niet de bedoeling om, zoals sommige commerciëlen nu doen, uit te pakken met grote namen. Wel met een degelijke programmastructuur, met interessante programma's die nergens anders te beluisteren vallen. Op voorhand veel lawaai maken zullen we niet, maar het spreekt voor zich dat noch bij de luisteraars, noch bij de lezers van de regionale kranten onze omschakeling ongemerkt zal voorbijgaan. Dat alles uiteraard weer binnen onze beperkte financiële mogelijkheden. De nieuwe frequentie wordt trouwens nu al gecommuniceerd via een paar spotjes tussen de muziek." www.katanga.be

i-archief:
ACTUEEL: STORM LAAT OOK SPOOR VAN VERNIELING NA BIJ KATANGA (28/10/2002)ACTUEEL: 20 JAAR RADIO KATANGA AALST, EEN OVERZICHT (24/04/2002)

i-redactie (JT) – eigen berichtgeving